Salsa

Czym jest salsa?? Każdy słyszał to słowo, każdemu kojarzy się z palmą, bębnem i kręceniem biodrami - taki wizerunek od dawna jest tworzony przez media... A czym jest naprawdę??

Słowo:

Słowo salsa oznacza po prostu sos... Wszyscy przyzwyczaili się już do śledzi w stylu salsa oraz do zamawiania nachosów z sosem o takiej nazwie :)

Słowo pojawiło się w połowie XX w. jako określenie mieszanki muzycznej jaka właśnie zaczynała dominować w środowiskach latynoskich (przede wszystkim w USA).
Do popularnego na Kubie son (będącego również mieszanką różnych stylów) zaczęły dołączać się wpływy portorykańskie (bomba, plena i ich pochodne) oraz przede wszystkim amerykański jazz. Mix ten został nazwany salsą - słowo to według promotorów i wydawców idealnie pasowało do pikantnego i mieszanego charakteru tej muzyki.
Dodatkowo na koncertach muzyki latynoskiej ludzie krzyczeli "SALSA!!!" kiedy chcieli, żeby artyści grali ostrzej - na zasadzie "czadu!!" :)

Po jakimś czasie słowo zostało zaakceptowane zarówno przez muzyków, jak i tancerzy i do dziś funkcjonuje jako nazwa nie tylko sosu, ale i rodzaju muzyki i związanego z nią tańca.

Muzyka:

Salsa jest muzycznym mixem, który kształtował się od czasów skolonizowania Karaibów i sprowadzenia tam pierwszych czarnych niewolników aż po lata 70 XX wieku.
Na przestrzeni tego czasu 2 rodzaje muzyki wywierały na siebie wzajemny wpływ tworząc powoli niepowtarzalny twór, - jakim stał się kubański son - ojciec salsy - była to muzyka europejska przywieziona przez kolonizatorów, grana i słuchana wśród wyższych warstw społecznych oraz muzyka przywieziona przez niewolników, która stała się muzyką ulicy i plebsu - grane na bębnach - święte, religijne rytmy (orishas) oraz muzyka rozrywkowa (rumba).
Na początku XX wieku na kubański son ogromny wpływ wywarł jazz. Grupy muzyczne zaczęły się powiększać o nowe instrumenty (przede wszystkim o sekcję dętą), zaczęto kłaść bardzo duży nacisk na improwizacje poszczególnych muzyków.
Ostateczny kształt grup salsowych i muzyki salsowej ukształtował się w latach 70 XX wieku, kiedy to powstało najwięcej salsowych utworów.

Podkreślenia wymaga fakt, że salsa po otwarciu się na świat przeszła kolejną ewolucję. Na Kubie powstała timba - hyper salsa - charakteryzująca się zapętlonymi, skomplikowanymi aranżacjami instrumentów dętych i perkusyjnych. W USA powstało boogaloo - bardzo charakterystyczne, wesołe, z tekstami w języku angielskim, oraz poddające się jazzowym wpływom nowojorskie mambo - instrumentalne, z małą ilością wokalu.

Czym więc, wobec takiej różnorodności jest muzyka zwana salsą? To muzyka oparta na metrum 4/4 o bardzo rozbudowanej sekcji rytmicznej, której serce stanowi clave, dużej sekcji dętej, i melodii wygrywanej przez zapętlone, grane na pianinie frazy.

W salsowej orkiestrze oprócz solistów śpiewaków tzw. soneros grają zazwyczaj następujące instrumenty:

• sekcja rytmiczna: kontrabas, clavesy (instrument służący do grania clave), congi, timbalesy, bongosy, różne tzw. przeszkadzajki (np.: g?iro, cabasa, marakasy)
• sekcja dęta: praktycznie wszystkie instrumenty dęte
• pianino
• czasem gitara (np. kubańska gitara - tzw. tres), skrzypce

Taniec:

Salsa jako taniec przeszła podobną ewolucję jak muzyka. Wraz z kolonizatorami na Karaiby przybyły tańce dworskie popularne przede wszystkim na dworze francuskim. Tańce te zarezerwowane były jedynie dla najwyższych warstw społecznych. Wraz z upływem lat przeszły długą ewolucję, zachowując jednak swoją elegancję, pruderię i dostojny charakter.

Sprowadzeni niewolnicy starali się natomiast kultywować tradycję afrykańskie - tańczyli do świętej muzyki bębnów dziękując bogom bądź prosząc ich o coś. Powstało również kilka tańców nieodnoszących się do sfery sakralnej - można powiedzieć tańców towarzyskich ;) (np. rumba). Wszystkie tańce związane z kulturą niewolników były dzikie, pełne ekspresji, symboliki i erotyzmu. Na początku kultywowane jedynie przez czarnych niewolników, z czasem wpasowały się w kulturę najniższych warstw społecznych bez względu na pochodzenie i kolor skóry.

Podobnie jak w przypadku muzyki wraz z zanikaniem podziałów społecznych pod koniec XIX i na początku XX wieku, z obu tych przeciwstawnych styli (tańce dworskie i tańce niewolników) wyewoluował najpierw son, a później tańczone po kole casino czyli salsa cubana.

Dalszy rozwój muzyki i tańca sprawił, że poza Kubą casino przekształciło się w style liniowe (tańczone po lini) z jej przedstawicielami - New York mambo, akrobatyczny Los Angeles style i tańczony wedlug clave portorican style, a następnie w kilka ich hybryd - np. London Syle.

Wszystkie style jako wywodzące się z tych samych źródeł mają kilka cech wspólnych:

• partnerzy robią w tańcu stosunkowo małe kroki i zajmują podczas tańca bardzo mała część parkietu,
• w zależności od stylu kroki zaczynają się w różnym miejscu frazy rytmicznej, jednak we wszystkich stylach zachowana jest zasada wykonywania 3 kroków i jednej pauzy na 4 uderzenia rytmiczne,
• figury wykonywane w tańcu są prowadzone w zależności od inwencji i improwizacji partnera.